Geen oven, geen ingewikkeld beslag en zelfs geen baktijd. Voor deze ouderwetse arretjescake heb je vooral een koelkast en een beetje geduld nodig. Na een paar uur verandert een eenvoudig mengsel van cacao, boter, suiker en biscuitjes in stevige chocoladestukken die heerlijk zijn bij een kop koffie.

Wie arretjescake van vroeger kent, herkent vooral de structuur: tussen de donkere chocolade zitten overal grove stukken biscuit. Die koekjes horen dus zeker niet fijngemalen te worden. Juist het verschil tussen de romige chocoladebasis en de knapperige biscuit maakt deze koude cake zo lekker.

Arretjescake is bovendien echt Nederlands erfgoed. De naam verwijst naar Arretje Nof, een reclamefiguur die rond 1930 werd gebruikt door de Nederlandse Oliefabrieken in Delft. In een receptenboekje waarmee de fabriek margarine promootte, verscheen een recept onder de naam “Arretje cake”.

In één oogopslag

• Voor: 12–16 stukjes
• Bereiding: 25 minuten
• Opstijven: minimaal 3 uur
• Moeilijkheid: makkelijk
• Keuken: Nederlands
• Oven nodig: nee

Waarom deze arretjescake zo lekker ouderwets is

• Geen oven nodig: de koelkast doet het belangrijkste werk.
• Herkenbare ingrediënten: boter, cacao, suiker en mariabiscuits vormen de basis.
• Veel chocolade: cacao geeft de cake zijn donkere, volle smaak.
• Grove biscuitstukken: die zorgen voor de karakteristieke structuur.
• Makkelijk vooraf te maken: laat hem een paar uur of een nacht opstijven.
• Perfect bij koffie: door de rijke smaak zijn kleine stukjes al voldoende.

Ben je dol op dit soort eenvoudige Hollandse baksels, dan past ook Knapperige boterkoek met amandel en vanille mooi bij een ouderwetse koffietafel.

Ingrediënten

• 200 g ongezouten roomboter
• 200 g witte basterdsuiker
• 50 g ongezoet cacaopoeder
• 2 middelgrote eieren
• 300 g mariabiscuits
• 1 zakje vanillesuiker
• 1 snufje zout
• 50 g pure hagelslag

Bereiding

1. De cakevorm voorbereiden

Bekleed een cakevorm van ongeveer 25–30 cm met bakpapier. Laat aan de lange kanten voldoende papier over de rand hangen.

Daardoor kun je de stevige arretjescake later gemakkelijk uit de vorm tillen zonder hem om te hoeven keren.

2. Het chocolademengsel maken

Doe de eieren, witte basterdsuiker en vanillesuiker in een ruime kom.

Klop het mengsel met een handmixer ongeveer 3 minuten, totdat het wat lichter en luchtiger is geworden.

Voeg het cacaopoeder en een snufje zout toe. Meng kort totdat de cacao volledig is opgenomen.

Ook bij de klassieke Allerhande-bereiding worden de eieren en suiker eerst ongeveer drie minuten luchtig geklopt voordat de cacao wordt toegevoegd.

3. De boter smelten

Smelt de roomboter langzaam in een steelpan op laag vuur. De boter hoeft alleen te smelten en mag niet gaan koken of bruin worden.

Schenk de gesmolten boter vervolgens beetje bij beetje bij het chocolademengsel terwijl je blijft roeren.

Ga door totdat een egaal, donker en glanzend chocolademengsel ontstaat.

4. De mariabiscuits verkruimelen

Doe de mariabiscuits in een stevige zak of wikkel ze in een schone theedoek. Ga er voorzichtig met een deegroller overheen.

Maak er geen fijn koekjesmeel van. Een combinatie van kleinere kruimels en duidelijke stukken van ongeveer 1½–2 cm geeft de beste structuur. Ook in het klassieke recept worden de biscuits bewust niet te fijn verkruimeld.

5. Alles samenvoegen

Schep de verkruimelde mariabiscuits door het chocolademengsel.

Meng rustig maar grondig totdat alle stukken biscuit rondom bedekt zijn met chocolade.

Werk niet te hard met de spatel, zodat voldoende grotere biscuitstukken intact blijven.

6. De cakevorm vullen

Schep het mengsel in de met bakpapier beklede cakevorm.

Druk het met de achterkant van een lepel stevig aan, vooral langs de randen en in de hoeken. Strijk daarna de bovenkant glad.

Verdeel de pure hagelslag over de bovenkant.

7. Laten opstijven

Dek de cakevorm af en zet hem minimaal 3 uur in de koelkast.

Heb je voldoende tijd, maak de arretjescake dan een avond van tevoren. Na een nacht in de koelkast is hij stevig en kun je hem gemakkelijker in nette stukken snijden.

8. Snijden

Til de arretjescake met behulp van het uitstekende bakpapier uit de vorm.

Laat hem eventueel 5–10 minuten op kamertemperatuur staan als hij erg stevig is.

Gebruik een scherp mes om hem in plakken of kleinere blokjes te snijden. Veeg het mes tussendoor schoon voor nette snijvlakken.

Zo hoort een goede arretjescake te zijn

De structuur is minstens zo belangrijk als de chocoladesmaak. Een goede ouderwetse arretjescake is stevig genoeg om mooie stukken van te snijden, maar hoort niet keihard te zijn.

De boter maakt de chocoladebasis rijk en romig, terwijl ongezoete cacao voor een licht bittere tegenhanger van de basterdsuiker zorgt.

En misschien wel het belangrijkste: maak de biscuits niet te fijn. De herkenbare stukken mariabiscuit zijn juist kenmerkend voor deze cake.

Tips voor de lekkerste arretjescake

Gebruik echte roomboter

Roomboter geeft een volle smaak en bepaalt voor een groot deel de structuur wanneer de cake in de koelkast opstijft.

Kies ongezoete cacao

Er zit al behoorlijk wat basterdsuiker in het recept. Ongezoet cacaopoeder houdt de chocoladesmaak krachtig en voorkomt dat de cake onnodig zoet wordt.

Laat de biscuitstukken zichtbaar

Een mix van kleine en grotere stukken geeft bij iedere hap een andere structuur.

Geef de koelkast voldoende tijd

Drie uur is een goede minimale rusttijd voor deze versie, maar een hele nacht werkt uitstekend wanneer je de cake vooraf maakt.

Snijd kleine porties

Arretjescake bevat veel boter, suiker en cacao en is behoorlijk machtig. Kleine blokjes of dunne plakken zijn daarom ideaal bij koffie of thee.

Een extra chocoladeversie

Wil je de arretjescake wat luxer maken zonder er een compleet ander dessert van te maken? Hak dan ongeveer 75 g pure chocolade grof en schep deze samen met de biscuits door het mengsel.

Na het opstijven krijg je kleine stevige chocoladestukjes tussen de biscuits.

Voor de meest herkenbare ouderwetse versie kun je deze toevoeging gewoon achterwege laten. Boter, cacao, suiker en biscuits geven de cake al zijn karakteristieke smaak.

Serveren

Haal de arretjescake ongeveer 5–10 minuten voor het serveren uit de koelkast. Daardoor wordt de boter iets zachter en komt de chocoladesmaak beter naar voren.

Snijd kleine plakken of blokjes en serveer ze bij koffie of thee. Extra slagroom of saus is eigenlijk niet nodig: de cake is van zichzelf al behoorlijk rijk.

Voor een grotere ouderwetse koffietafel kun je er ook Ouderwetse kruidkoek met rozijnen bij serveren. Zo combineer je twee heel verschillende Nederlandse klassiekers.

Bewaren

Bewaar deze arretjescake altijd goed afgedekt in de koelkast.

Hier is bij de klassieke versie met rauwe eieren extra aandacht nodig. Albert Heijn adviseert voor zijn vergelijkbare klassieke arretjescake maximaal 2 dagen in de koelkast.

Het Voedingscentrum is nog voorzichtiger met gerechten waarin rauw ei is verwerkt en adviseert dergelijke gerechten maximaal 24 uur gekoeld te bewaren. Wil je de meest voorzichtige voedselveiligheidsrichtlijn volgen, houd dan die 24 uur aan.

Gebruik je een recept zonder rauw ei, dan kan de bewaartijd anders zijn.

Belangrijk bij het gebruik van rauwe eieren

Deze traditionele arretjescake gaat niet in de oven. De eieren blijven daardoor rauw.

Het Voedingscentrum raadt zwangeren af om arretjescake met rauw ei te eten. Ook jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand behoren tot de groepen voor wie rauw ei wordt afgeraden vanwege het risico op een voedselinfectie.

Wil je de cake voor iemand uit een kwetsbare groep maken, kies dan voor een recept zonder rauw ei of gebruik een daarvoor geschikt gepasteuriseerd eiproduct. Het Voedingscentrum noemt gepasteuriseerd ei specifiek als alternatief voor arretjescake tijdens de zwangerschap.

Waar komt de naam Arretjescake vandaan?

De bijzondere naam heeft niets met de ingrediënten te maken. Arretjescake werd genoemd naar Arretje Nof, een strip- en reclamefiguur die rond 1930 werd gebruikt in reclame voor de Nederlandse Oliefabrieken, oftewel NOF, in Delft.

De fabriek maakte destijds margarine en bracht ter promotie daarvan een receptenboekje uit. Een van de recepten kreeg de naam Arretje cake. Daaruit ontstond de naam waaronder de koude chocoladekoekjescake tegenwoordig nog steeds bekendstaat.

Veelgestelde vragen

Moet arretjescake in de oven?

Nee. Arretjescake is een no-bake cake. Het mengsel wordt in een cakevorm gedrukt en daarna in de koelkast stevig. Dat is een van de belangrijkste kenmerken van deze Nederlandse klassieker.

Hoe lang moet arretjescake opstijven?

Voor dit recept houden we minimaal 3 uur aan. De klassieke Allerhande-versie gebruikt minimaal 2 uur. Een hele nacht koelen is handig wanneer je extra stevige en nette stukken wilt snijden.

Waarom wordt mijn arretjescake niet stevig?

Waarschijnlijk heeft hij nog niet lang genoeg gekoeld of waren de verhoudingen tussen boter, cacao, suiker en biscuits anders. Geef de cake voldoende tijd in een koude koelkast voordat je hem aansnijdt.

Welke koekjes gebruik je voor arretjescake?

Mariabiscuits zijn een klassieke en eenvoudige keuze. Verkruimel ze grof in plaats van fijn, zodat de koekjes na het snijden duidelijk zichtbaar blijven.

Kan ik arretjescake een dag van tevoren maken?

Ja. Dat is zelfs erg praktisch. Maak hem de avond ervoor en laat hem afgedekt in de koelkast opstijven. Houd bij een versie met rauw ei wel rekening met de korte bewaartijd.

Kunnen zwangeren arretjescake eten?

Niet wanneer de cake op de traditionele manier met rauwe eieren wordt gemaakt. Het Voedingscentrum adviseert tijdens de zwangerschap arretjescake met rauw ei niet te eten en noemt gepasteuriseerd ei als alternatief.

Waar komt arretjescake vandaan?

Arretjescake is een Nederlands gerecht. De naam verwijst naar reclamefiguur Arretje Nof, die rond 1930 verbonden was aan de Nederlandse Oliefabrieken in Delft.

Waarom moeten de biscuitjes grof blijven?

De grotere biscuitstukken geven arretjescake zijn typische mozaïekachtige binnenkant en zorgen voor structuur tegenover het zachte chocolademengsel. In het klassieke recept worden stukken van ongeveer 1½–2 cm aangehouden.

Recept in het kort

• Voor: 12–16 stukjes
• Bereiding: 25 minuten
• Opstijven: minimaal 3 uur
• Moeilijkheid: makkelijk
• Keuken: Nederlands
• Type: no-bake cake / koude cake
• Hoofdingrediënten: boter, cacao, suiker en mariabiscuits
• Smaak: rijk, chocoladeachtig, zoet en boterig
• Serveren: in kleine stukjes bij koffie of thee